Jakich fachowców wkrótce może zabraknąć na rynku budowlanym?

| 23.01.2023 | Źródło: Velux

Branża budowlana, w porównaniu do innych branż dotkniętych pandemią COVID-19, ma się całkiem dobrze i mimo niepewnej sytuacji gospodarczej cały czas się rozwija. Wyzwaniem jest jednak niedobór fachowców, który może być poważną barierą dla rozwoju tego sektora gospodarki w przyszłości. W lutym Minister Edukacji i Nauki ogłosił prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego. Wśród 28 zawodów, na które przewidywane jest największe zapotrzebowanie, jedna trzecia to zawody związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturalnym. Wśród nich m.in. dekarz.

Jak czytamy w publikacji GUS poświęconej budownictwu, w 2020 roku w porównaniu do roku poprzedniego, odnotowano wzrost liczby mieszkań oddanych do użytkowania o 6,7%. Wprawdziew okresie dwóch pierwszych miesięcy 2021 roku oddano do użytkowania mniej mieszkań niż przed rokiem ale znów, o 35,3% wzrosła liczba mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym.

Sektor mieszkaniowy polskiej branży budowlanej ma taką właściwość, że popyt jest i pozostanie duży,
i najwyżej odsunie się lekko w czasie przy zawirowaniach w gospodarce. Obserwujemy również coraz większe zainteresowanie Polaków remontami, termomodernizacjami swoich domów i mieszkań, i w tym segmencie upatruję szansę na wzrost na najbliższy okres. To jest ten sektor, który pozwoli nam kompensować wahania popytu, jeżeli chodzi o nowe budownictwo. Nie ulega wątpliwości, że branża budowlana będzie motorem wychodzenia z obecnego kryzysu

– mówi Jacek Siwiński, prezes VELUX Polska.

Niezłe wyniki i prognozy dla branży budowlanej to szansa dla wielu osób na znalezienie zatrudnienia, a dla młodzieży obranie odpowiedniego kierunku kształcenia wpisującego się w zapotrzebowanie na rynku pracy, tym bardziej, że jak pokazują dane GUS wynagrodzenie w budownictwie rośnie. W roku 2019 średnie zarobki w budownictwie wyniosły 5000 zł brutto, pod koniec roku 2020 było to już ok. 5500 zł.

Brak fachowców – bolączka branży budowlanej

Jedną z barier dla branży budowlanej jest znalezienie fachowców. Wśród 28 zawodów na które Ministerstwo Edukacji i Nauki prognozuje największe zapotrzebowanie w skali kraju, aż jedna trzecia dotyczy zawodów związanych z budownictwem mieszkaniowym czy infrastrukturalnym, a wśród nich m.in.: dekarz, elektryk, monter nawierzchni kolejowej, murarz-tynkarz, operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik budowy dróg, technik dekarstwa, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik elektryk. Podobnie jest w poszczególnych województwach, gdzie wśród istotnych zawodów, na które występuje zapotrzebowanie, również dominują zawody związane z branżą budowlaną.

Jak czytamy na stronie Ministerstwa celem prognozy jest wskazanie w jakim kierunku powinna kształtować się oferta szkolnictwa branżowego w odniesieniu do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy. Jest ona również punktem odniesienia dla szkół i organów prowadzących w planowaniu zawodów, które będą uruchamiane w nowym roku szkolnym 2021/2022.

Pojawiają się również nowe zawody, a wśród nich np. technik dekarstwa oraz technik robotyk, które po raz pierwszy znalazły się na liście krajowej najbardziej poszukiwanych zawodów. Kształcenie w tych zawodach rozpocznie się oficjalnie od września 2021 r. W przypadku technika dekarstwa analizy rynku wykazały konieczność dalszego rozwoju kwalifikacji w zawodzie dekarz przez umożliwienie uzyskania bardziej zaawansowanych kwalifikacji.

Dekarz – jeden z najbardziej poszukiwanych zawodów w budowlance

Dekarz, to jeden zawodów, który pojawia się w prognozie Ministerstwa na liście krajowej jak i w poszczególnych województwach. Na trudną sytuację w branży dekarskiej związanej z brakiem fachowców, od lat zwraca uwagę Polskie Stowarzyszenie Dekarzy, które podjęło konkretne działaniaw celu poprawy sytuacji.

Jedną z głównych przyczyn tak znikomego zainteresowania wyborem nauki dekarstwa jest fakt, że szkoła branżowa I stopnia w zawodzie dekarz nie dawała dotychczas możliwości kontynuowania nauki. Tymczasem dla wielu uczniów możliwość zdobycia wykształcenia średniego, świadectwa dojrzałości otwarta droga na ewentualne studia wyższe jest ogromnie ważna. Teraz ma się to zmienić. Na wniosek Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy, złożony do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju, został utworzony nowy zawód „Technik dekarstwa”, a nauka w tym zawodzie ma ruszyć od września 2021 r. Dla uczniów oznacza to możliwość kształcenia w zawodzie związanym z technologią wykonywania konstrukcji i pokryć dachowych na poziomie szkoły średniej, a tym samym będą mogli ukończyć ją ze świadectwem dojrzałości i dyplomem technika. Nauka w obu przypadkach trwać będzie 5 lat – w trybie jednolitym w technikum lub w branżowej szkole I a następnie II stopnia.

Aby poprawić sytuację od 4 lat Polskie Stowarzyszenie Dekarzy prowadzi projekt pod nazwą „Zawód Przyszłości Dekarz”, mający na celu m.in. popularyzację wśród młodzieży kształcenia w zawodach dekarz, blacharz i cieśla, a także wsparcie doradztwa zawodowego i rekrutacji do szkół branżowych. W 2019 r. Stowarzyszenie otrzymało grant FUNDACJI VELUX, dzięki któremu możliwe było rozwinięcie działań projektu na szerszą skalę. FUNDACJE VELUX w 2018 roku uruchomiły nowy 10-letni program grantowy nakierowany na wspieranie poprawy jakości edukacji zawodowej w Polsce. Zainteresowane instytucje, szkoły, które mają ciekawy pomysł na usprawnienie systemu edukacji branżowej mogą składać wnioski w trybie ciągłym

Sytuacja z dostępnością fachowców w branży budowlanej, oceniana jest aktualnie jako bardzo trudna. W firmach świadczących usługi dekarskie brakuje pracowników na każdym szczeblu – zarówno pomocników, szeregowych dekarzy jak i pracowników wykwalifikowanych, mogących podjąć się zadań związanych z dokumentacją projektową, budowlaną oraz kosztorysowaniem, brygadzistów organizujących i nadzorujących wykonywane prace podległych brygad budowlanych. Szkoły branżowe I stopnia nie kształcą tylu wykwalifikowanych dekarzy ilu potrzebuje rynek budowlany. Szacuje się, że rocznie naukę kończy jedynie ok. 40-50 osób w skali całego kraju, co stanowi zaledwie promil potrzeb

– mówi Bogdan Kalinowski, prezes Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy.

Biznes pomaga w kształceniu fachowców

Wiele firm z branży budowlanej kształci fachowców na własną rękę, ponieważ trzeba mieć świadomość, że budowlańcy to nie zawsze absolwenci szkół zawodowych. Często są to praktycy, złote rączki – którzy trafiają do firm wykonawczych i tam od podstaw uczą się zawodu bezpośrednio na budowie.

Firmy wykonawcze przyjmują nowych pracowników i chcą ich przeszkolić. Zatem zapotrzebowanie na szkolenia praktyczne nigdy nie słabnie. Obecnie prowadzimy indywidualne bezpośrednie szkolenia na budowie. Przećwiczenie czegoś w praktyce pod okiem doświadczonego eksperta to bardzo dobry sposób nauki, moim zdaniem najskuteczniejszy

– mówi Mariusz Zych, doradca techniczny VELUX, który na co dzień szkoli przyszłych fachowców.

Doceniamy jakość materiałów budowlanych

| 8.11.2011 | Anna Olech

fot. T. Poźniak

Jak ściany, to przede wszystkim z czerwonej cegły. Jak dach, to z blachy, ale na dachówkę ceramiczną również pojawiają się chętni. W wyborze materiałów, z których powstają nasze domy, jesteśmy raczej tradycjonalistami. Ale równocześnie doceniamy jakość i nie wahamy się zainwestować w produkty wysokiej klasy. A że oferta rynku materiałów budowlanych jest na tyle szeroka, więc ich dobór zależy właściwie tylko od zasobności portfela. Na szczęście dziś rynek jest stabilny i w ostatnim czasie nie zaskakuje swoich klientów, choć kilka lat temu musieli się oni liczyć ze sporymi wahaniami cen.

Stawiamy na profesjonalistów

Branża budowlana zmienia się właściwie każdego roku, choć nie są to zmiany rewolucyjne, co też może być powodem, że wielu nawet nie zauważamy. A tymczasem każde kolejne 12 miesięcy przynosi coś innego. – W ostatnich latach szczególnie widoczne zmiany dokonały się na rynku budownictwa jednorodzinnego – mówi Zygmunt Bijoś, dyrektor Centrum Budowlanego BOZ w Rzeszowie. – Przeszedł on, a w zasadzie ciągle przechodzi, ponieważ ten proces jeszcze się nie zakończył, pewien rodzaj transformacji polegającej na wyeliminowaniu z łańcucha handlowego rzeczywistego inwestora. Jego rolę w kontaktach z handlowcami przejął wykonawca. To on realizuje w imieniu klienta zakupy, nierzadko decydując również o wyborze konkretnego produktu. System gospodarczy budowy domów odchodzi do przysłowiowego lamusa. Wprawdzie zasobność portfela inwestora jest ciągle czynnikiem decydującym przy podejmowaniu decyzji o wyborze systemu realizacji inwestycji, jednakże coraz większa grupa inwestorów powierza realizację swoich domów profesjonalistom.

Powrót do tradycji

Nieustające zmiany zachodzą również na rynku materiałów budowlanych, których oferta nieustannie się poszerza. Choć zdaniem osób z branży, zazwyczaj nie mają one wielkiego znaczenia w ogólnych wynikach sprzedaży. Materiały znane i cenione od lat, wciąż cieszą się największą popularnością, i nawet po okresie zmniejszonego zainteresowania nimi, ponownie są najchętniej kupowane. – Najlepszym przykładem jest chociażby segment materiałów ściennych. Po okresie królowania wyrobów porotheryzowanych, czyli ceramiki przetworzonej, pod wpływem presji zmniejszania kosztów budów, do łask klientów wracają materiały tradycyjne. Coraz liczniejsze grono nabywców znajduje zarówno ceramika nieprzetworzona, jak i pianobeton, zarówno szary, jak i biały. Na rynku inwestycyjnym z kolei można zaobserwować wyraźny wzrost zainteresowania silikatem, jako materiałem o dobrych parametrach akustycznych. Z tego względu jest chętnie wykorzystywany jako przegroda pomiędzy sąsiadującymi mieszkaniami – wyjaśnia dyrektor Bijoś z BOZ.

REKLAMA

Dobre, trwałe, na lata

W procesie budowy domu, ważną i jednocześnie kosztowną inwestycją jest dach. Możliwości w doborze materiału, którym zostanie on pokryty, jest bardzo dużo, a o ostatecznym wyborze, w głównej mierze decyduje cena. Tanim i stosunkowo trwałym materiałem jest oczywiście blacha. – W naszym regionie ciągle dominującym materiałem jest właśnie blacha, blachodachówka – potwierdza Włodzimierz Cupryś, dyrektor handlowy PCMB w Rzeszowie. – Ale coraz częściej kupowana jest również dachówka ceramiczna. Jest ona materiałem znacznie droższym, ale pomimo ceny, zainteresowanie tym rodzajem pokrycia dachowego wzrasta. Dachówka jest trwalsza, ładniejsza, nadaje całości domu odpowiedniego smaku.
Na jakość stawimy również w przypadku innych materiałów, zarówno do budowy, jak i wykończenia wnętrza. Klienci składów i centrów budowlanych coraz częściej szukają czegoś innego, niepowtarzalnego, nowocześniejszego.Handlowcy przyznają, że najwięcej sprzedaje się materiałów tańszych, ze średniej półki cenowej, i raczej ta sytuacja nie ma szans się zmienić. Ale klientów z większymi oczekiwaniami co do jakości, a z tym w sposób naturalny związana jest także wyższa cena, jest coraz więcej. Wysokiej klasy glazura, ceramika sanitarna, farby, okna czy drzwi, znajdują swoich odbiorców. Klienci liczą, że inwestując w droższe materiały unikną materiałowych bubli, których niestety na rynku nie jest mało. To jedna z bolączek tej branży.

Jakie materiały taki fachowiec

Z rynkiem materiałów budowlanych ściśle powiązane jest wykonawstwo. Okazuje się, że cena robocizny jest w dużym stopniu uzależniona od zakupionego przez inwestora materiału. – Firmy wykonawcze, które montują droższe wyposażenie, muszą odznaczać się większymi kwalifikacjami, więc i koszty ich wynajęcia są wyższe – zwraca uwagę Włodzimierz Cupryś. – Taka jest zależność. Jeśli klient wybiera droższe materiały, np. glazurę łazienkową, to musi wspierać się droższymi fachowcami. Często sam klient prosi wykonawcę o radę przy wyborze materiałów, i bywa, że poleca on te, na których lepiej mu się pracuje. Mogą być oczywiście tańsze, ale równie dobrze mogą być z wyższej półki cenowej. A poza tym zdarza się, że wykonawca widząc, że klient zainwestował spore pieniądze w materiały, odpowiednio więcej liczy za swoje usługi.

Osoby z branży przyznają, że rynek jest dynamiczny, ale niechętnie dają się nakłonić do przewidywania sytuacji na rynku materiałów budowlanych. Twierdzą, że jest to właściwie niemożliwe, gdyż zbyt wiele czynników ma na niego wpływ. Można jedynie przewidywać, na podstawie badań prowadzonych m.in. przez Główny Urząd Statystyczny, że dotychczasowe tendencje się utrzymają, czyli ceny będą nieznacznie rosły. Wiele wskazuje również na to, że największym zainteresowaniem będą cieszyły się materiały stosowane do robót wykończeniowych oraz instalacyjnych, czego skutkiem będzie wzrost ich cen. Jednak obecnie na rynku mamy do czynienia z nadprodukcją materiałów, więc i siłą rzeczy, ceny muszą być konkurencyjne. Dodatkowo rynek ten jest bardzo otwarty i w przypadku jakiegokolwiek braku, istnieją duże możliwości importu materiałów z państw ościennych. A to z pewnością ma spory wpływ na w miarę ustabilizowaną sytuację.