Jak rozpoznać kwasowość i żyzność gleby

| 19.04.2022 | Jadwiga Brzozowska

Fot. Pixabay

Często słyszymy: u mnie nic nie rośnie, a sąsiad zbiera wszystko… Zapewne sąsiad dba o glebę: odchwaszcza, spulchnia, nawozi, podlewa, ściółkuje. Ale skąd wiadomo, co zawiera w sobie gleba?

Mamy grupę roślin tzw. wskaźnikowych, które „podpowiadają” w jakim stanie znajduje się gleba w ogrodzie. Na glebie kwaśnej najczęściej rosną fiołki: polny i trójbarwny, szczawik zajęczy, szczaw polny i rumian polny. Wiele osób wymienia również mech, który pojawia się zawsze tam, gdzie jest zbyt ubita ziemia, ale niekoniecznie kwaśna.

Gdy na trawniku pojawi się mech warto zrobić dodatkową wertykulację i aerację gleby, przesypać darń piaskiem rzecznym i nawozem zwalczającym mech, stosowanym na trawniki. Taki zabieg warto wykonywać częściej niż raz w roku: zawsze po obfitych deszczach lub po dłuższym okresie suszy, gdy gleba będzie już wystarczająco nawilżona.

Dawniej mówiło się, że kwaśne deszcze nadmiernie zakwaszają glebę, która systematycznie należy wapnować. Rośliny wskaźnikowe zazwyczaj pojawiają się tam, gdzie doszło do zalania gleby i takie uprawy warto potraktować wapnem granulowanym lub dolomitem. A z drugiej strony, po obfitych deszczach zakwaszamy rabaty z roślinami kwasolubnymi stosując nawozy przeznaczone pod borówki lub rododendrony.  

Na glebie zasadowej rośnie podbiał pospolity, cykoria podróżnik, babka zwyczajna, tobołki polne, mak polny. Z gleby o wysokim pH składniki pokarmowe są łatwiej przyswajalne przez uprawiane rośliny. Dlatego w zaleceniach ogrodniczych wymienia się coroczne jesienne traktowanie gleby dolomitem.

Gdy gleba jest ciężka i wilgotna często rośnie na niej glistnik jaskółcze ziele, pięciornik gęsi, skrzyp polny, jaskier rozłogowy. Taka gleba przyjmie wszystkie sposoby rozluźniania jej struktury. Począwszy od corocznego dodania kompostu, sieczki słomianej, torfu odkwaszonego, drobnego żwiru i zimowego mulczowania gleby po  dodanie przekompostowanych zrębków z drzew liściastych. Ale gleba gliniasta przy obecnym suchym klimacie wydaje się być lepsza iż piaszczysta. Ciężka gleba magazynuje w sobie więcej wody i wolniej nagrzewa się gdy wyschnie staje się skałą. Jeśli dodamy do niej różnych komponentów, wygrywa z piaszczystą.

Na piaszczystej glebie pojawiają się jako pierwsze macierzanka piaskowa, przymiotno kanadyjskie i babka lancetowata. Taka gleba szybko nagrzewa się i traci wodę. Zazwyczaj jest mniej zasobna niż gleba ciężka. Do suchej i lekkiej gleby dodajemy sporo kompostu i hydrożel, który magazynuje wodę do 5 lat.

Gleby ubogie to zazwyczaj lekkie lub wyeksploatowane wcześniejszymi uprawami. Nie urośnie na nich nic z wyjątkiem perzu. A na glebach zasobnych w azot zawsze jako pierwsza rośnie pokrzywa zwyczajna. Warto zrobić z niej gnojówkę, która po rozcieńczeniu jest dobrym nawozem do podlewania grządek i preparatem do zwalczania szkodników. Jeśli 2 razy dziennie będziemy pić herbatkę z liści pokrzywy, doskonale oczyścimy organizm z toksyn. Warto zbierać pokrzywę zanim zakwitnie i suszyć ją aby wykorzystać w późniejszym terminie.

Ale jeśli nie radzimy sobie z nawożeniem gleby, warto oddać jej próbkę do Stacji Chemiczno-Rolniczej. Tam wykwalifikowani pracownicy przeprowadzą analizę składu i kwasowości oraz zaproponują optymalne nawożenie w oparciu o uzyskane wyniki.

Chemiczna analiza gleby- o czym warto pamiętać?

| 30.10.2019 | Jadwiga Brzozowska

Fot.Pixabay

Gdy wszystkie plony zostaną zebrane i nie zdążyliśmy jeszcze niczego wysiać, warto wykonać chemiczną analizę gleby. Brzmi groźnie ale jest to zabieg konieczny do wykonania przynajmniej co 4 lata. Ogrodnicy stosują różne nawozy pochodzenia organicznego oraz nawozy sztuczne,  ponieważ uprawiają różne rośliny o przeróżnych wymaganiach glebowych od podłoża kwaśnego po zasadowe. Stąd konieczność zastosowania m.in. substancji zmieniających odczyn podłoża. Dzięki takim zabiegom przez pewien czas rośliny pięknie rosną ale zdarza się, że nagle zatrzymują się w rozwoju albo przestają kwitnąć. I wówczas analiza staje się koniecznością.

Badanie gleby, za odpłatnością, wykonuje miejscowa Stacja Chemiczno-Rolnicza. Przynosząc próbkę gleby można oznaczyć pH, czyli odczyn podłoża. Badanie wykaże również zawartość podstawowych makroelementów tj.: potas, fosfor, azot, magnez, czyli sprawdzimy zasobność gleby w składniki pokarmowe.

Jak pobierać glebę do badania?

Za dodatkową opłatą możemy uzyskać zalecenia nawozowe dla konkretnych, uprawianych przez nas roślin. Dzięki temu dowiemy się, jaką optymalną dawkę nawozów powinniśmy zastosować od jesieni po cały następny sezon, aby uprawiane przez nas rośliny dobrze rosły i plonowały lub po prostu wreszcie zakwitły.Do analizy przynosimy oddzielnie glebę z rabaty roślin kwasolubnych, z warzywnika, z części sadowniczej i z części ozdobnej. Każda z tych prób stanowi składową z kilkunastu pojedynczych próbek pobranych z konkretnej części działki czy ogrodu. I tak np.: z małego warzywnika pobieramy 10 próbek, z większego przynajmniej 20 próbek. Zazwyczaj glebę pobieramy laską Egnera, ale jeśli nie mamy takiego sprzętu wystarczy zwykła sztychówka.

Odczyn gleby można sprawdzić samemu

Grządka do badania powinna być odchwaszczona, a ziemia wilgotna ale nie nasączona wodą. Wbijamy sztychówkę przynajmniej na 20 cm w glebę i wyciągamy „placek” z którego wycinamy po długości mały fragment o szerokości około 5cm. Tak pobrane wycinki gleby mieszamy ze sobą i pobieramy 500g, pakujemy do woreczka foliowego i zanosimy do Stacji. W części sadowniczej sztychówkę wkopujemy na 30-40cm głębokości i przygotowaną próbkę zanosimy do Stacji Chemiczno-Rolniczej.Zasobność gleby w składniki pokarmowe zbada Stacja ale odczyn gleby możemy sprawdzić sami. Warunkiem jest posiadanie dobrego kwasomierza. Od dawna można szybko i skutecznie sprawdzić pH gleby używając ceramicznego kwasomierza, do którego wkłada się odrobinę ziemi, zalewa specjalnym płynem Helliga i po krótkim czasie ziemia barwi się na konkretny kolor w zależności od pH.

Elektroniczne kwasomierze

Można również kupić elektroniczne kwasomierze, bardzo dokładne i czułe urządzenia, pod warunkiem, że nie są to te najtańsze, które szybka się psują. Jednak warunkiem dobrego odczytu jest wilgotna gleba. Najprostszy kwasomierz chemiczny kupimy za 35-40 zł, a elektryczne – kieszonkowe od 25 zł za sztukę. Oczywiście na runku znajdziemy Bogotą ofertę profesjonalnego sprzętu ale dostępnego dla działkowców, koszt nawet do kilkuset złotych.

REKLAMA

Od dawna można szybko i skutecznie sprawdzić pH gleby używając ceramicznego kwasomierza Fot.Pixabay

Skąd konieczność badania gleby?

Rośliny kwasolubne tj.: borówka amerykańska, żurawina, rododendrony, azalie, wrzosy i hortensje lubią podłoże kwaśne 3,5-4,5. Rośliny te sadzimy w torfie wysokim, czyli kwaśnym i na jakiś czas to wystarczy, ale bliskie sąsiedztwo macierzystego podłoża oraz opady deszczu i podlewanie powodują zmianę pH. Z kolei bzy, derenie jadalne i winorośl lubią podłoże zasadowe o pH 6,5 – 7,5. Odczyn podłoża można zmienić stosując specjalne nawozy, ale żeby wiedzieć jaką dawkę zastosować, koniecznie jest badanie gleby.

NAJPOPULARNIEJSZE W DZIALE Rośliny