Cięcie drzew dla zielonych

| 26.02.2016 | Opracowanie Alina Bosak

Fot. Pixabay

Cięcie jest koniecznym zabiegiem pielęgnacyjnym, który powinniśmy wykonywać każdego roku – przypomina Jadwiga Brzozowska instruktor ogrodnictwa Okręgu Podkarpackiego Polskiego Związku Działkowców w Rzeszowie.

 

Dlaczego cięcie jest tak ważne? – Bo dzięki niemu słońce dociera do wszystkich gałęzi, a to z kolei ogranicza występowanie chorób, poza tym drzewa lepiej kwitną i owocują. Przycięte drzewa mają też ładniejszy pokrój – wyjaśnia nasz ekspert.

Co tniemy

Cięcie wykonujemy w suchy dzień, przy dodatniej temperaturze powietrza i gwarancji braku przymrozków przez przynajmniej tydzień po cięciu (przymrozki wydłużają okres gojenia się ran). Do którego momentu możemy wykonywać cięcie? Kiedy zawiązki owoców mają nie więcej niż dwa tygodnie.

Jadwiga Brzozowska podpowiada, by cięcie zaczynać od najbardziej mrozoodpornych odmian jabłoni i gruszy. – Następnie tniemy śliwy, morele, borówkę amerykańską – wylicza. – Z borówki wycinamy najstarsze pędy z popękaną korą oraz nadmiar cienkich i słabych. Brzoskwinie tniemy po ostatnich przymrozkach: silne jednoroczne pędy należy skrócić za 15-tym oczkiem, słabsze skraca się mocniej, a zawiązane na nich owoce trzeba będzie przerzedzać, żeby były duże i smaczne. Jeszcze słabsze pędy tnie się za 2 oczkiem, będą to pędy zastępcze. Najcieńsze pędy natomiast usuwa się. Na nich wyrosłyby bardzo drobne owoce, pokryte gęstym kutnerem. Dopiero po zbiorach przycinamy takie drzewa i krzewy, jak wiśnie i czereśnie, porzeczki, agrest, maliny powtarzające i jeżyny.

Cięcie krok po kroku

Instruktor ogrodnictwa przypomina, że zawsze wycinamy gałęzie krzyżujące się, rosnące w kierunku pnia, nadmiernie zagęszczające koronę, a także przemarznięte, połamane, chore i uschnięte.

– Wycinamy również wilki, czyli pędy pojawiające się po cięciu. W danym roku możemy usunąć tylko do 1/3 takich pionowych pędów, żeby drzewo znów nadmiernie nie odbiło. Trzeba pamiętać, że każde cięcie pobudza pączki śpiące. Stąd tyle wilków na naszych drzewach. Latem, kiedy pojawiają się wilki, warto systematycznie je wyrywać. Drzewo szybko się zabliźni i słabiej będzie „odbijać”.

Poza tym warto zastosować cięcie odnawiające, podczas którego wycina się starsze pędy, a pozostawia najwyżej 3-letnie. – Wycinając pędy zostawiamy czopy, nie tniemy „na obrączkę”. U jabłoni obcina się konar w odległości kilku centymetrów od pnia. U śliw, czereśni, wiśni i brzoskwiń trzeba gałąź obciąć przy drobnym pędzie bocznym lub pąku, ponieważ u pestkowych nie ma pąków śpiących u podstawy gałęzi. Boczne gałęzie pozostają 2 – 3 lata na drzewie, potem je usuwamy. To dlatego, że owoce pojawiają się na 2-3-letnich pędach, a na 1-rocznych formują się pąki kwiatowe na rok następny. Cięcie odnawiające stosujemy tylko u drzew karłowych, bo u silnie rosnących przyrosty będą zbyt długie i nie wytworzą krótkopędów.

REKLAMA

Jak dodaje Jadwiga Brzozowska, na dużych drzewach skraca się konary nawet o 2/3  ich długości, ale jeśli pędy przytniemy za daleko od przewodnika, to powstanie sęk, który zaschnie i zbutwieje. Pędy tniemy lekko skośnie w miejscu, gdzie kończy się przynasadowe zgrubienie gałęzi, zwane obrączką. Usuwając gruby konar trzeba podtrzymać go ręką i najpierw podciąć go od dołu, aby się nie oderwał od pnia wraz z częścią kory, a potem tniemy pęd od góry. U bardzo starych i wysokich drzew należy mocno skrócić przewodnik, nawet o 2/3.

– Usuwamy również nadmiar konarów ze środka korony i na jej obwodzie – mówi instruktor ogrodnictwa. – Odmiany takie, jak Landsberska, Wealthy, Oliwka Inflancka wymagają cięcia pędów owoconośnych. Należy je przerzedzić i skrócić, aby zmniejszyć liczbę pąków kwiatowych. Ograniczymy w ten sposób przemienne owocowanie.

W związku działkowców podpowiadają, by po wycięciu grubych pędów, powstałe rany koniecznie posmarować maścią grzybobójczą, np. Funabenem lub farbą emulsyjną z dodatkiem Miedzianu. Przy dużej ilości małych ran dobrze jest opryskać drzewo Miedzianem. Młode drzewka po posadzeniu również przycinamy – szczególnie, jeżeli nie są rozgałęzione. Poza tym, łatwiej nam się przyjmą. Trzeba pamiętać, że przy wykopywaniu ze szkółki, drzewka tracą część systemu korzeniowego. Przycięcie pędów przywraca równowagę między systemem korzeniowym, a częścią nadziemną.

– Pamiętajmy, że cięcie opóźnia wejście młodego drzewa w okres owocowania. Lepiej usuwać całkiem gałęzie, niż skracać, ponieważ ze skróconych pędów wybijają wilki, a nie krótkopędy, na których zawiązują się owoce. Zaleca się również przyginanie pędów. Zabieg ten jest prosty i łatwy w wykonaniu, a przyspiesza owocowanie drzewa – podsumowuje Jadwiga Brzozowska.

 

 

Drzewa i krzewy do jesiennego ogrodu

| 2.11.2015 | Projektant ogrodów Inż. ogrodnictwa Katarzyna Wolska-Pociask

Kwitną astry, zimowity wychyliły łepki z ziemi, a hortensje przybrały kolor intensywnie różowy. Pierwsze liście na drzewach przybierają złociste i czerwone barwy. Wszystko to wskazuje, że powoli do ogrodów, tylnymi drzwiami zakrada się jesień.

Jest to jedna z najpiękniejszych pór roku, często przez nas niedoceniana tak, jak na to zasługuje. Szczególnie ta wczesna jesień, gdy liście jeszcze są na drzewach, a już przybrały wspaniałe, słoneczne barwy, jest godna uwagi. Gdy dni są ciepłe i słoneczne, sprzyjają odpoczynkowi w ogrodzie, podziwianiu pysznych barw i ciągle jeszcze kwitnących kwiatów.

Roślinami, które szczególnie zasługują na uwagę i powinny się znaleźć w ogrodzie, by dodatkowo ozdobić go jesienią są hortensje i hibiskusy. Oba krzewy zaczynają kwitnąć w połowie lipca. Pojawiają się wtedy pąki kwiatowe, które wkrótce się rozwijają.

Nie każdy jednak wie, że kwiat hortensji to ten maleńki supełek w samym środku każdego kwiatka w kiści. Ten kwiat szybko przekwita, ale pozostają tzw. przykwiatki, to znaczy barwne listki osłaniające kwiatek. I to właśnie one stanowią o całym uroku i trwałości kwiatów hortensji. U odmian bukietowych przykwiatki w początkowej fazie mają barwę białą lub kremową, jednak po przekwitnięciu kwiatów właściwych, zaczynają się przebarwiać na wszelkie odcienie różu, aby właśnie teraz, jesienią, osiągnąć intensywne wybarwienie. Najcenniejsze są odmiany wytwarzające większość kwiatów płonnych, czyli takich, które nie zawiązują nasion. Szczególnie godnymi polecenia są odmiany Vanille freise czy Phantom. Ich kwiatostany tworzą obfite, stożkowe grona.

Hortensja ogrodowa ma wybarwione już kolory przykwiatków w momencie ich rozkwitania. Jednak i ona w miarę upływu czasu osiąga znacznie intensywniejszą barwę. Kolor niektórych odmian np. Bodensee, można także regulować, zmieniając kwasowość gleby. Podlewamy rośliny w momencie rozkwitania pąków roztworem zakwaszającym glebę. Barwa kwiatów będzie wtedy niebieska. Na glebie o odczynie obojętnym kwiaty będą miały kolor różowy do czerwonego. Jednak zawsze jesienią przebarwią się w mocny, nasycony kolor różowy, tym intensywniejszy, im bardziej na działanie światła jest wystawiony konkretny kwiatostan. Te pozostające pod liśćmi, czy przykryte innymi kwiatami mają barwę zbliżoną do zieleni. Godne polecenia są też odmiany z grupy Magical, o pięknych, dwubarwnych przykwiatkach, choć trzeba zauważyć, że ich barwy jesienne są mocno zbliżone do zieleni i nie stanowią takiej atrakcji w jesiennym ogrodzie.

REKLAMA

No i barwy liści hortensji mogą iść w zawody z ich kwiatami. Pysznią się tu żółcie w odcieniach aż do pomarańczy. Wraz z intensywną barwą kwiatostanów stanowią wspaniałą ozdobę jesiennego ogrodu.

Hibiskusy, zwane inaczej Ketmią syryjską, nie mogą się pochwalić długowiecznością swoich kwiatów. Za to od momentu rozwinięcia się pierwszych pąków kwiatowych na krzewie, stale pojawiają się nowe, zastępując przekwitłe. Te obsypane kwiatami, często nawet 2-metrowe krzewy są silnie wyróżniającym się akcentem barwnym w ogrodzie lata i jesieni. Kwitnienie trwa aż do pierwszych nocnych przymrozków, które, niestety, przerywają kwitnienie hibiskusa. Jasnoróżowe, z czerwonymi środkami kwiaty odmiany Red Heart czy Hamabo kwitną bardzo obficie. Natomiast niebieskokwiatowa Marina ma ten rzadko spotykany kolor w jesiennym ogrodzie. Godnymi polecenia są także odmiany o kwiatach pełnych i półpełnych np. Ardens.

Inną grupą krzewów ozdabiających ogród jesienią są wszystkie te, które właśnie teraz wybarwiają swoje owoce. Niewątpliwie należą do nich ogniki o żółtych i pomarańczowych, kulistych owocach. Zebrane są one w baldachogrona i w dużej obfitości zwisają z pędów.

Rokitnik, posiadający także pomarańczowe owoce, ma je jednak osadzone na pędach u nasady liści. Nie można zapominać, że jego owoce są jadalne i bardzo bogate w witaminy.

Ciekawą rośliną o intensywnie fioletowej barwie owoców, jest Pięknotka Bodinera. Roślina jeszcze rzadko spotykana u nas, ale godna polecenia. Jej gałązki są dosłownie oblepione jesienią błyszczącymi, fioletowymi kulkami. Jednak, aby ta roślina zawiązała owoce, musimy pamiętać o posadzeniu przynajmniej dwóch krzaków, ponieważ wymaga zapylenia krzyżowego. Liście przebarwiają się na kolor żółty, co w zestawieniu z fioletem dodatkowo stanowi wielką atrakcję kolorystyczną.

No i nie zapomnijmy o trzmielinach. Mają wspaniałe, barwne owoce, okrywy o odcieniach czerwieni i intensywnie błyszczące i pomarańczowe nasiona. Dodatkowo, niektóre odmiany jak trzmielina oskrzydlona, czy pospolita Red Caskade, wspaniale przebarwiają się na intensywną czerwień liści.

Także popularne irgi mają o tej porze piękne, czerwone, pomarańczowe, czy kremowe owoce. Dodatkowo przebarwienia liści, szczególnie irgi horyzontalnej, dają mocny, czerwony akcent w ogrodzie. Drobniutkie czerwone grona owoców zwisają z berberysów. Ostrokrzewy o zimozielonych liściach też mogą się pochwalić obfitymi owocami o intensywnej czerwieni, utrzymującymi się na roślinie aż do wiosny. Jarzębiny, znane od zawsze ze swoich owocowych korali, mają także piękne barwy jesiennych liści.

Wszystkie te owoce stanowią też przysmaki w zimowej stołówce ptaków. Niektóre znikają już przed pierwszym śniegiem, ale niektóre utrzymują się do wiosny, dostarczając skrzydlatym mieszkańcom ogrodów niezbędnych składników do przetrwania zimy.

Niewątpliwy urok jesieni to przebarwiające się liście na drzewach i krzewach. To zjawisko zaczynamy już obserwować wraz z nadchodzącymi, coraz chłodniejszymi nocami. Do roślin przebarwiających się szczególnie pięknie, oprócz już wymienionych należą odmiany wiśni ozdobnych. Tak płacząca Wiśnia pendula, Kiku schidare czy wzniesione Kanzan i Amanogawa w swoim jesiennym repertuarze mają barwy złota, pomarańczy i czerwieni. Perukowiec podolski może iść w zawody z Ambrowcem amerykańskim i Klonem czerwonym. Wspaniałe barwy żółci i złota zobaczymy na liściach tulipanowca, miłorzębu, jak i magnolii. No i nie zapomnijmy o bukach i grabach. Także nasza rodzima brzoza może się poszczycić tą barwą, co w zestawieniu z białą korą daje wyjątkowo świetlisty i słoneczny nastrój nawet deszczowym jesiennym dniom. Dąb błotny czy Dąb czerwony, jak i znacznie mniejszy Sumak octowiec, mają jesienią intensywnie czerwoną barwę.

Ta cała wspaniała feeria barw jeszcze przed nami. Już wkrótce będziemy mogli się nią cieszyć w ogrodach obfitujących w liściaste drzewa i krzewy. Jeszcze po opadnięciu liści długo można podziwiać ich intensywność wśród jeszcze zielonej trawy.

Pamiętajmy jednak, że musimy je zebrać przed zimą – te z trawnika i te, które utkną wśród igieł roślin iglastych. Pozostawienie liści do wiosny spowoduje często uszkodzenie trawnika, jak i gałązek iglaków, które nie są dostosowane do nadmiaru wilgoci zalegającej w opadłych liściach. Na trawnikach wystarczy do tego przejechanie kosiarką. Pozbiera ona pięknie leżące opadłe liście. Te zaś, które spadły na rabaty wysypane korą, możemy tam pozostawić, jednak tylko w takiej ilości, która nie będzie wydmuchiwana przez wiatry, a utrzyma się pod roślinami. Z pędów iglaków usuwamy liście przy pomocy dmuchawy lub plastikowych grabek do liści, delikatnie przeczesując gałązki.

Korzystajmy więc z ogrodów jesienią, która u nas w Polsce potrafi być tak piękna i barwna, jak nigdzie indziej. Zapraszam do jesiennego ogrodu pełnego owoców i kolorowych liści.

 

NAJPOPULARNIEJSZE W DZIALE Dom i ogród